A perfect union of contrary things

Heb jij wel eens stress ervaren van de vraag ‘wat wil je later worden’? Met deze vraag start Emily Wapnick haar TedTalk over wat ze multipotentialites noemt. Ze beschrijft een patroon wat ik zelf ook goed herken: in veel verschillende dingen geïnteresseerd zijn, nieuwe dingen snel eigen maken en verveeld raken als de uitdaging er af is. Dit thema komt de laatste tijd vaak ter sprake in mijn trainingen en coaching en het valt me op dat dit veel herkenning oproept. Kennelijk is het dus voor velen zo dat het kiezen van een ‘niche’ en daarin door specialiseren niet goed werkt.

Het goede nieuws is dat we in goed gezelschap zijn. Een ouder begrip hiervoor is de ‘renaissance-persoon’ waarvan Leonardo Da Vinci vaak als voorbeeld wordt genoemd (uitvinder, wetenschapper, schilder, om maar een paar ‘interesses’ van deze beste man te benoemen). Een ander bekend voorbeeld is rockzanger Maynard James Keenan wiens leven prachtig beschreven wordt in het boek ‘a perfect union of contrary things’. Voor zijn tijd als rockzanger was hij niet onverdienstelijk atleet en daarna militair (West point). Naast zijn ‘baan’ als rockzanger heeft hij ook een succesvolle wijngaard.

Blijkbaar heeft het dus ook voordelen om meer generalist te zijn dan specialist. Eén van de grootste voordelen die ik er van zie is synergie tussen verschillende vakgebieden. Zo zijn vaardigheden vaak overdraagbaar naar andere vakgebieden en zien generalisten verbanden die anderen niet zien. Bij onverwachte zaken en nieuwe dingen zijn generalisten vaak in staat om zich snel aan te passen en nieuwe dingen te leren, dat zijn ze immers gewend.

Op de arbeidsmarkt is het soms wel wat lastiger om een passende plek te vinden omdat banen (en zeker organisaties) vaak specialistisch zijn ingericht. Zelf heb ik een aardige oplossing gevonden door als zelfstandige veel verschillende opdrachten uit te voeren. Ik geef les, train, coach, biedt afstudeerbegeleiding en begeleid MT’s en ondernemingsraden met uiteenlopende vraagstukken rondom leiderschap, communicatie en loopbaanvraagstukken. Zou houd ik de verveling op afstand. Ook in mijn eigen werk zie ik veel synergie tussen de verschillende rollen.

• Door mensen op verschillende manieren te helpen krijg ik steeds meer inzicht in wat wel en niet werkt

• Inzichten uit de ene organisatie helpen vaak om een andere verder te helpen

• Methodes die goed werken in coaching doen dat vaak ook in een training, en andersom

• Het hebben van veel interesses maakt het makkelijker om aansluiting te vinden bij veel verschillende mensen

• In al mijn rollen heb ik veel profijt van ervaring als coach wanneer het ‘lastig’ wordt

• Als teamcoach kan ik MT’s en ondernemingsraden ook goed helpen in onderlinge samenwerking en persoonlijke ontwikkeling

  
  

Om de zaak in balans te houden werk ik in mijn vrije tijd graag met mijn handen in plaats van mijn hoofd dus maak ik meubels als hobby die inmiddels steeds verder uit de hand aan het lopen is.

Helaas zijn er ook nadelen. Het voornaamste is dat het niet helemaal past in de norm van specialisatie die in veel vakgebieden geldt, daardoor wordt het ook niet altijd goed begrepen. Wat mij betreft zit de oplossing er vooral in dat je je eigen verhaal wat beter en vaker moet vertellen (niet mijn sterkste kant trouwens). Als zelfstandige is het daarnaast slecht voor je marketing, daar geldt toch hoe specifieker hoe beter. Eigenlijk zou ik dus bijvoorbeeld coach moeten zijn voor hoogbegaafde introverte leidinggevenden tussen de 25 en 35 met maximaal 5 jaar ervaring.

Wat kun je nou doen als je je hierin herkent?

Je moet natuurlijk niks, maar mijn advies zou zijn om je natuurlijke neiging te volgen, met proberen toch één ding te kiezen doe je jezelf denk ik tekort. Dit vraagt dus om een stukje professionele eigenwijsheid omdat je tegen de stroom in zwemt. Als je dit pad kiest zou ik de volgende dingen doen:

• Diepgaande zelfkennis ontwikkelen t.a.v. wat je kan, wil en belangrijk vindt en daar een rode draad in te zoeken.

• Zelf keuzes maken ten aanzien van wat je gaat doen en daar actie op ondernemen, professionele eigenwijsheid dus.

• Puzzelen en uitproberen: het puzzeltje maken van hoe een carrière of werkweek er uit ziet waar al je interesses een plek krijgen.

• Zoek naar de synergie tussen je verschillende interesses en probeer die te benutten.

• Een helder verhaal formuleren waarmee je jezelf in sollicitaties en acquisitiegesprekken goed kan presenteren.

‘When you come to a crossroads, you can either be crippled by doubt, or you can start down an inspirational new path. You have to put one foot in front of the other and remind yourself that there are no wrong choices’

- Maynard James Keenan

Inmiddels heb ik best wat mensen gezien en geholpen met dit soort vragen en er het een en ander over gelezen. Wat me daarin opvalt is dat er een aantal verschillende manieren zijn om binnen een carrière ruimte te maken voor verschillende interesses.

• Variatie in takenpakket: Een baan of combinatie van rollen die voldoende uitdaging en variatie biedt.

• Zelfstandig ondernemen: Als zelfstandige is het makkelijker om meer verschillende kleinere opdrachten aan te nemen en zo zelf een ideaal takenpakket te creëren.

• Meerdere part-time banen: Meerdere banen part-time uitvoeren zodat meerdere interesses tegelijk gevolgd worden.

• Serie-specialisme: Wel gaan voor één ding, maar na verloop van tijd stoppen en dan weer helemaal gaan voor iets anders (term bedacht door één van mijn cliënten).

Al met al kun je dus stellen dat je als generalist in goed gezelschap bent en zelfs voordelen kan hebben ten opzichte van specialisten. Het vraagt vooral meer eigen regie over je loopbaan en het verhaal dat je daarover vertelt.

Ik hoop dat dit artikel je enigszins helpt en als je er eens over door wil praten dan hoor ik het natuurlijk graag.

Dorenbosch, L., & Vuuren, M. v. (2022). Tweebaans Werk: hoe banen combineren voor jou werken kan. Amsterdam: Boom.

Jensen, S., & Keenan, M. (2016). A Perfect Union of Contrary Things. Milwaukee: Backbeat Books.

Neck, C., Houghton, J., & Manz, C. (2025). Self-leadership: the definitive guide to personal excellence (third edition). Thousand Oaks, California: Sage publishing.

Wapnick, Emily: Why some of us don't have one true calling; https://youtu.be/4sZdcB6bjI8