'Ze moeten gewoon doen wat ik zeg’

In leiderschapstrainingen hoor ik deze gelukkig niet zo vaak meer. Maar als we eerlijk zijn, elke leidinggevende heeft dit wel eens gedacht, toch? Wat ik zelf in ieder geval heb ervaren is dat deze gedachte en de acties die er uitkomen zelden effectief zijn.

Vorige maand schreef ik over nieuwsgierigheid als basishouding van leiders, het voorbeeld hierboven illustreert een tweede aspect van wat ik als een behulpzame basishouding van leiders zie: autonomie (het respecteren van de autonomie van de ander, zonder die van jezelf uit het oog te verliezen).

Als je als leidinggevende je collega’s gaat zien als poppetjes die gewoon moeten doen wat je zegt roep je allerhande vormen van weerstand op, dat werkt averechts. Wat helpt is om je collega’s te blijven zien als autonome mensen die zelf beslissen of en waarvoor ze zich inzetten.

Wat vraagt dat van jou als leidinggevende? Dat je mensen meeneemt in een inspirerend verhaal waardoor ze zelf kiezen om zich in te zetten voor hetzelfde doel. Dat hoeft niet groots en meeslepend te zijn (mag natuurlijk best), het moet vooral duidelijk en zinvol zijn. Op het moment dat mensen hun werk zinvol en waardevol vinden dan komt de motivatie vanzelf. En soms hoort een rotklus er bij, ook die willen mensen best doen, zolang ze nut en noodzaak maar inzien. Klinkt dat als veel werk? Het tegendeel is waar, hoe gek dat ook klinkt.

‘Als ze gewoon moeten doen wat jij zegt, dan moet je elke keer opnieuw zeggen wat ze moeten doen.’

Dat raak je snel beu, tenminste ik wel. Als men weet wat de bedoeling is, en die de moeite waard vinden, dan komen ze vanzelf in actie. Dus ja, misschien wat meer tijd en aandacht aan de voorkant, maar op lange termijn echt een effectievere manier van aansturen. Dat betekent ook dat ze het soms op een andere manier doen dan jij het gedaan zou hebben, ook dat hoort bij autonomie, de ruimte om het op jouw manier te doen. Dat vraagt van leiders dus ook om die ruimte te geven en er op te vertrouwen dat er meer wegen naar Rome leiden.

Dit gaat verder dan een trucje, het gaat hier om hoe je naar je collega’s kijkt en of je deze echt ziet als autonome zelfstandige mensen met het hart op de goede plek. Als je zo naar je collega’s kijkt, dan wordt het ook de moeite waard om ze mee te nemen in je verhaal, om naar ze te luisteren als er bezwaren zijn (misschien leer je iets) en mee te bewegen als ze betere ideeën hebben. Daarom hoort autonomie (met andere woorden, het respecteren van de autonomie van de ander, zonder die van jezelf uit het oog te verliezen) wat mij betreft in het lijstje ‘basishouding van leiders’.

Kun je dat dan leren? Jawel, maar het vraagt wat meer tijd en aandacht dan een trucje, methode of model aanleren. Het vraagt om eens eerlijk naar binnen te kijken en jezelf de vraag te stellen: ‘hoe kijk ik eigenlijk naar mijn collega’s?’ Als je op die manier aanleert om je eigen wereldbeeld tegen het licht te houden dan kom je tot meer helpende overtuigingen en denkbeelden. Het grote voordeel is dat dit nog steeds werkt op het moment dat de trucjes, methoden en modellen niet meer werken. Als coach help ik je graag bij dit soort vraagstukken dus als je denkt, hier zit voor mij iets, laten we dan eens een bak koffie drinken om te kijken of we elkaar kunnen helpen.